یکی از آسیب های فرهنگی ما ایرانیان، آفت "تقلیل گرایی" (Reductionism)در مفاهیم اساسی است.این مفهوم به معنای کاهش قلمرو معرفتی وهستی شناسی مفاهیم است که در عمل منجر به آسیب های جدی در نظام های فرهنگی،اجتماعی واقتصادی کشور می گردد

به نظر من ریشه این افت هم تاریخی است وهم روشی. ریشه در تاریخ صدها سال استبداد حاکم بر ایران وریشه در روش تفکر ما ایرانیان که در جای خود محل تامل بسیاری است.انقلاب اسلامی تلاشی بود در جهت رهایی از استبداد تاریخی که  گویای همت ایرانیان در میل به آزادی خواهی  است.

بحث در مفهوم "تقلیل گرایی" زمانی مطول می خواهد.آنچه مرا به این نوشتار رهنمون ساخت، نمودهای این افت در تمام بدنه وطرح های آموزش وپرورش است.مفهوم پژوهش درآموزش وپرورش ما، از این آفت بی نصیب نمانده ونمودهای آن بسیار فراوان است.

یکی از این نمودها، طرح هایی است که به اسم توسعه پژوهش وخلاقیت وجود دارد اما متاسفانه اساسا نقض غرض است.یکی از این طرح ها،طرح جابرابن ابن حیان در دوره ابتدایی است.طرحی که برای اجرای آن میلیونها ساعت-نفر وقت گذاشته می شود ومنابع مالی ومعنوی بسیاری برای آن هزینه می گردد.اما نگاهی اجمالی بر آن وصحبت با معلمان زحمتکش دوره ابتدایی نشان از این دارد که نه در عمل ونه در هدف، هیچ نوع ماهیت پژوهشی درآن دیده نمی شود وتقریبا هیچ نمودی از بروزخلاقیت دانش آموزان در آن وجود ندارد.طرحی که وقت زیادی از معلم، مدیر، اولیا ودانش اموزان را می گیرد ومعلوم نیست به کجا می رود؟

اولیای خسته از این طرح ها، معلمان گله مند از وجود طرح های متعدد درابتدایی، مدارس رنجور وخسته از بی پولی ومجبور به اجرای چنین طرحی ومسئولینی که در این وانفسای کمبود اعتبارات، باید برای چنین طرح هایی هزینه کنند

همه یک چیز را می دانیم اما خود را غافل نشان می دهیم. همه می دانیم چنین طرح هایی توسط خود دانش آموز اجرا نمی شود واین خانواده ها ومعلمان هستند که بار اجرای آن را به دوش می کشند اما نگاه خود را به سویی دیگر می اندازیم، انگار که هیچ خبری نیست. برای بروز خلاقیت در اموزش وپرورش باید پوسته ها را شکافت ودست از روش های تقلیل گرایانه دست برداشت وبا درکی عمیق از مفایم دینی وعلمی، به پیش رفت