يادداشت هاي آقاي معاون

يكي از مهارت هاي مورد نياز براي موفقيت درپيشرفت تحصيلي وفهم دقيق مسايل مورد مطالعه استفاده از روش هاي دقيق مطالعه مي باشد.يكي از دلايلي كه به طور عمده مانع از موفقيت دركنكور مي گردد،ناتواني دريادگيري است.به اين معنا كه يادگيري به طور دقيق اتفاق نمي افتد.

نگاهي به تعدادكم كساني كه در دروس مختلف موفق به كسب درصدهاي بالاي 40درصد مي شوند به خوبي بيانگر اين نكته است كه سطح يادگيري در مدارس بسيار پايين است.

يكي از دلايل اين امر صحيح نبودن روش هاي مطالعه مي باشد.

قبل از ورو به بحث اصلي من چند آمار مربوط به درصد ميانگين نمرات خام داوطلبان كنكور سراسري در سال 84 را براي اثبات اين مدعا بيان مي كنم.

ميانگين نمرات خام دروس پذيرفته  شدگان گروه رياضي وتجربي درسال 84

ميانگين نمرات خام دروس پذيرفته  شدگان گروه رياضي وتجربي درسال 84

ميانگين نمرات خام دروس پذيرفته  شدگان گروه علوم انساني درسال 84

روش های مطالعه

مقدمه:

الف-آیا تاکنون به این موضوع فکر کرده‌اید که هنگام مطالعه از چه روشی استفاده می‌کنید؟ یک روش مطالعه صحیح و اصولی می‌تواند بسیاری از مشکلات تحصیلی را از بین ببرد. بررسیهای بعمل آمده گویای آن است که افرادی که در زمینه تحصیل موفق بوده‌اند، روش صحیحی برای مطالعه داشتند. یادگیری (learning) مسئله‌ای است که در سراسر طول زندگی انسان بویژه در دوران دانش آموزی و دانشجویی اهمیت زیادی دارد. چرا که دانش آموزان و دانشجویان همیشه در معرض امتحان و آزمون قرار دارند و موفقیت در آن آرزوی بزرگشان است.

شاید به افرادی برخورده باشید که می‌گویند: همه کتابها و جزوه‌ها را می‌خوانم، اما موقع امتحان آنها را فراموش می‌کنم، یا من استعداد درس خواندن را ندارم، چون با اینکه همه مطالب را می‌خوانم اما همیشه نمراتم پایین است و یا ... . بسیاری از اینگونه مشکلات به نداشتن یک روش صحیح برای مطالعه باز می‌گردد. عده‌ای فقط به حفظ کردن مطالب اکتفا می‌کنند، بطوری که یادگیری معنا و مفاهیم را از نظر دور می‌دارند. این امر موجب فراموش شدن مطالب بعد از مدتی می‌شود، در واقع آنچه اهمیت دارد یادگیری معنا و مفهوم است، چیزی که نمی‌توانیم و نباید از آن دور باشیم.

برای آنکه مطلبی کاملا آموخته شده و با اندوخته‌های پیشین پیوند یابد، باید حتما معنا داشته باشد، در این صورت احتمال یادگیری بیشتر و احتمال فراموشی کمتر خواهد شد. بنابراین قبل از اینکه خود را محکوم کنیم به نداشتن استعداد درس خواندن ، کمبود هوش ، کمبود علاقه ، عدم تونایی و سایر موارد ، بهتر است نواقص خود را در مطالعه کردن بیابیم و به اصطلاح آنها بپردازیم. در اینصورت به لذت درس خواندن پی خواهیم برد. اولین قدم در این راستا آن است با اندکی تفکر عادتهای نامطلوب خود را در مطالعه یافته و سپس عادتهای مطلوب جایگزین آن گردد.

ب-انواع مطالعه:

    در تعاریف عملیاتی مطالعه را به 2 صورت می توان مشخص و متمایز کرد (البته باتوجه به موارد مورد مطالعه)
    الف) کتب درسی و منابع درسی: که عبارتند از کتاب های درسی که از طرف سازمان آموزش و پرورش برای همه دوره های تحصیلی و مقاطع 3 گانه و پیش دانشگاهی و همچنین مقاطع قبل از آنها (ابتدایی، راهنمایی) تعیین گردیده است و دانش آموزان باید در طول سال تحصیلی فقط این کتاب ها را برای وارد شدن به مقاطع بالاتر پاس کنند. در مقاطع آموزش عالی، کتب و منابعی که مورد نظر اساتید می باشد که اکثرا تالیفی یا ترجمه است و برای گذراندن واحد درسی و اخذ امتحان به دانشجویان معرفی می گردد.

    ب) مطالعه منابع غیردرسی: روزنامه، مجلات، کتاب داستان، رمان، اطلاعات عمومی و .. مشخصه اصلی این منابع را می توان، افزایش اطلاعات شخصی و آگاهی فردی عنوان کرد و نوع آن بستگی به علایق فرد دارد.

   تفاوت انواع مطا لعه

    چنانچه در تعاریف بالاقید شده است، مشخص است که در مطالعه منابع درسی انعطاف پذیری نسبت به منابع غیردرسی کمتر است. در نحوه انتخاب، در کتاب های درسی تعیین منابع توسط سازمان آموزش و پرورش و در آموزش عالی توسط اساتید صورت می گیرد، ولی در مطالعه منابع غیر درسی انتخاب کننده فرد و با علاقه او صورت می گیرد. ولی در جامعیت منابعی که توسط سازمان آموزش و پرورش و اساتید مشخص می شود، به نسبت از منابعی که فرد انتخاب می کند جامعیت بیشتری دارد (باتوجه به تجربه.)

    ممکن است در کتاب ها و منابع درسی که برای دانش آموزان و دانشجویان تعیین و مشخص می گردند تمام مطالب منابع، در طول سال تحصیلی و ترم مطالعه نشود و شاید مطالب مهم مطالعه نشود و ابتر بماند. ولی در مطالعه منابع غیردرسی باتوجه به مطالب عرضه شده این امکان به نسبت کمتر است.

    روش های مطالعه

    مطالعه ثمربخش از 2 عامل متاثر است، یکی علاقه نسبت به مطلب خواندنی، دیگری کاربرد ماهرانه فنون مطالعه، علاقه نسبت به مطالب خواندنی سبب می شود تا شخص به مطالعه بیشتر بپردازد، مطالعه بیشتر منجر به بهتر شدن فنون مطالعه می شود، کاربرد فنون بهتر، مطالعه را آسانتر، سریع تر و لذت بخش تر می سازد، در نتیجه علاقه خواننده نسبت به مطالعه افزایش می یابد و سبب می شود تا او به مطالعه بیشتر بپردازد، از خواندن مطالبی که نباید بخواند دوری نکند و در زمان کمتر مطالب بیشتری را بخواند

ج-مزایای روش صحیح

شیوه صحیح مطالعه ،چهار مزیت عمده زیر را به دنبال دارد:
1.زمان مطالعه را کاهش میدهد.
2. میزان یادگیری را افزایش میدهد .
3.مدت نگهداری مطالب در حافظه را طولانی تر می کند.
بخاطر سپاری 4.اطلاعات را آسانتر می سازد

بحث

اول-شرایط مطالعه
(بکارگیری شرایط مطالعه یعنی بهره وری بیشتر از مطالعه)

قبل از انجام هر کاري بايد مراد و منظور آن کار را دانست. براي آشنايي با مطالعه نيز بايد بدانيم که مطالعه به چه معناست. تعريف مطالعه: مطالعه يک فرآيند شرطي و اکتسابي جهت افزايش معلومات است. حال به بررسي منظور اين تعريف مي پردازيم.

الف: فرآيند    

فرآيند يعني مرحله به مرحله، روند، پروسه، يعني مطالعه بايد داراي بخشهاي مختلفي مثل گرم کردن، ايجاد آمادگي، پيش مطالعه و ... باشد.

ب: شرطي

شرطي يعني اينکه يک سري شرايطي دارد و از همه مهمتر يعني عادت کردن يعني بايد در طول سال تحصيلي به يک روش خاص عادت کرد. ج: اکتسابي: اکتسابي يعني به دست آوردن پس بايد روش مطالعه را ياد گرفت، براي شرطي شدن نسبت به مطالعه بايد شرايط زير را لحاظ کرد: الف: مکان مطالعه ب: زمان مطالعه

ج: روش يا تکنيک مطالعه ويژگي هاي مکان مطالعه

1ـ مکان مطالعه:

مکان مطالعه بايد ثابت باشد و اين جاي ثابت بايد حتماً پشت ميز باشد. مطالعه روي زمين، روي تخت و يا در حال راه رفتن به درد نمي خورد. حتي گذشتگان نيز روي زمين درس نمي خوانده اند و از ميزهاي کوچکي براي کارهاي نوشتني و خواندني خود استفاده مي کرده اند.

2ـ نور اتاق مطالعه:

اگراز لامپ مهتابي استفاده مي شود زياد مناسب نيست و اگر از نور چراغ مطالعه به تنهايي استفاده مي شود باز هم مناسب نيست و بهتر است اين دو را ترکيب کرد تا در موقع درس خواندن هم طيف زرد و هم طيف سفيد را داشته باشيم تا چشم ها خسته نشود. نکته ديگر در باب نور مطالعه اين است که حتماً در موقع مطالعه پيرامونتان روشن باشد و فقط محلي که درس مي خوانيد روشن نباشد.

3ـ دماي اتاق مطالعه:

دماي اتاق بايد حدود 25 درجه باشد و براي اين منظور لازم نيست تا يک دماسنج به اتاق وصل کنيد و اگر بالاتر از 25 درجه بود کولر را روشن و اگر زير 25 درجه، بخاري را روشن کنيد. منظور اين است که با لباس راحتي در اتاق خود راحت باشيد ولي اگر سرمايي هستيد بهتر است لباس بيشتري بپوشيد و اتاق را زياد گرم نکنيد چرا که يکي از عوامل حواس پرتي و ايجاد خواب آلودگي گرماي زياد اتاق مطالعه است.

4ـ دکور اتاق مطالعه:

دکور اتاق هر چه ساده تر و ثابت تر باشد بهتر است يعني به عبارت بهتر مرتب دکور اتاق را تغيير ندهيد و سعي کنيد به يک وضعيت عادت کنيد و در ضمن چيزي که تداعي کننده خاطره خاصي باشد در اتاقتان وجود نداشته باشد مثل عکس، پوستر و يا يک مجمسه که يادآور خاطره يا مسئله خاصي باشد. هر چقدر فضاي ديدتان محدودتر باشد ميزان حواس پرتي تان هم کمتر خواهد بود.

5ـ برتري خانه:

بهترين جا براي درس خواندن منزل است ولي اگر نمي توانيد در خانه درس بخوانيد حالا به هر دليل. چه دليل جمعيت زياد و سرو صدا و يا سکوت بيش از حد مي توانيد از کتابخانه ها و فرهنگسراها استفاده کنيد فقط توجه داشته باشيد که برويد کتابخانه درس بخوانيد نه اينکه مرکز مشاوره و راهنمايي باز کنيد و به جاي خواندن وقتتان به امور ديگر صرف شود و به عبارت ديگر تلف شود.

6ـ نقش موسيقي:

درباره موسيقي نتايج ضد و نقيض فراواني منتشر شده است که خلاصه آن اين است که درس خواندن با موسيقي گوش دادن جور در نمي آيد هر سخن جايي و هر نکته مکاني دارد. پس سعي کنيد اگر عادت داريد در موقع درس خواندن با ضبط درس بخوانيد حتماً اين عادت را کنار بگذاريد و سعي کنيد رويکرد مطالعه خود را تغيير دهيد چون بعضي ها مي گويند براي مطالعه دروس اختصاصي موسيقي مشکل ايجاد نمي کند که خودتان بهتر مي دانيد که ايجاد مي کند پس سعي کنيد صادقانه درس بخوانيد و با خود روراست باشيد تا موفق شود. زمان مطالعه: خلاصه کلام، هيچ قانوني براي زمان مطالعه نداريم هر وقت که راحت بوديد همان موقع بهترين زمان براي درس خواندن است. حال ممکن است اين زمان 3 صبح باشد يا 12 شب مهم اين است که شما درچه زماني راحت تر هستيد که درس بخوانيد ولي 3 زمان در يادگيري خيلي مهم است که بهتر است در اين زمانها درس بخوانيد:

1ـ اول صبح:

به دليل اينکه تازه از خواب بيدار شده ايد و ذهنتان منع قبلي ندارد و مطالب را به راحتي درخود نگه مي دارد. پس در برنامه روزانه خود طوري عمل کنيد که حتماً اول صبح ها نيم يا يک ساعت بتوانيد درس بخوانيد. فقط دقت داشته باشيد وقتي از خواب بيدار مي شويد در يادگيري اختلال صورت مي گيرد و حتماً يک يا چند حرکت کششي انجام بدهيد. آب ميوه يا ميوه اي ميل کنيد تا اين اختلال برطرف شود و بعد درس خواند را شروع کنيد و بهتر است درسهاي سخت را اول صبح بخوانيد اين درس سخت مي تواند رياضي يا ادبيات باشد و اين بستگي به شما دارد.

2ـ آخر شب:

به دليل اينکه بعد از درس مي خوابيد و منع بعدي نداريد. مطالب فرصت پيدا مي کنند تا از نيمکره راست که جايگاه حافظه کوتاه مدت است وارد نيمکره چپ که جايگاه حافظه بلند مدت است بشود براي همين يادگيري افزايش پيدا مي کند و حيف است که شبها جلوي تلويزيون بخوابيد سعي کنيد روي دفتر و کتاب خوابتان ببرد و آخر شب درسهاي دوست داشتني را بخوانيد نه درسهاي که حکم لالايي دارند و مي خوانيد و مي خوابيد.

3ـ دو ساعت قبل از غروب آفتاب:

به دليل کاهش اشعه کيهاني و نوع رابطه خورشيد با زمين اختلال حواس کم مي شود. پس سعي کنيد اين زمان صرف امور پيش پا افتاده نشود مثلاً اگر مي خواهيد اتاقتان را مرتب کنيد به جاي قبل از غروب بعد از غروب اين کار را انجام دهيد. زمانهاي نامناسب مطالعه:
1ـ با شکم پر درس خواندن مناسب نيست: حتماً بين وعده غذايي مثل نهار و شام و آغاز مطالعه حداقل نيم ساعت فاصله باشد.
2ـ با شکم خالي درس خواندن نيز مناسب نيست: اگر گرسنه تان است ولي قسمتي از درستان هم مانده است اشکالي ندارد يک ميوه يا شيريني ميل بفرماييد و سپس برگرديد و درستان را بخوانيد.

حداکثر زمانی که افراد می توانند فکر خود را بروی موضوعی متمرکز کنند بیش از ۳۰ دقیقه نیست ، یعنی باید سعی شود حدود ۳۰ دقیقه بروی یک مطلب تمرکز نمود و یا مطالعه داشت و حدود ۱۰ الی ۱۵ دقیقه استراحت نمود سپس مجددا” با همین روال شروع به مطالعه کرد.
۲- پیش از مطالعه از صرف غذاهای چرب و سنگین خودداری کنید. و چند ساعت پس از صرف غذا مطالعه نمائید چون پس از صرف غذای سنگین بیشتر جریان خون متوجه دستگاه گوارش میشود تا به هضم و جذب غذا کمک کند و لذا خونرسانی به مغز کاهش می یابد و از قدرت تفکر و تمرکز کاسته میشود . از مصرف الکل و دارو هم خودداری فرمائید همچنین غذاهای آردی مثل نان و قندی قدرت ادراک و تمرکز را کم می کند نوشابه های گازدارهم همینطور هستند.