يادداشت هاي آقاي معاون

9.تحقيق عملي(ويژه محيط هاي آموزشي)

دراين روش محقق بايديافته هايش راازنظر استفاده عملي در موقعيت محلي ومنطقه اي ارزشيابي کند نه درگستره کاربردهاي کلي وعمومي

تحقيق عملي يا پژوهش حين عمل به عنوان يكي از ابزارهاي بهبود آموزش و تدريس جايگاه خود را به‌سرعت در نظامهاي آموزشي بازيافته است. از دلايل گسترش اين انديشه در نظام آموزشي، ناكارآمدي تحقيقات سنتي در پاسخگويي به سوالات اساسي آموزش و پرورش به‌ويژه در سطح كلاسهاي درس است. مدتها است كه فاصلة بين تحقيقات سنتي و نيازهاي معلمان منشاء اعتراض و انتقاد از شيوه‌هاي موجود تحقيقات آموزشي گرديده است. گرچه بايد سهم و نقش اين‌گونه تحقيقات را در جاي خود محفوظ و محترم شمرد؛ اما بخشي مهم از نيازهاي معلمان، اصولاً با روشهاي سنتي قابل پاسخگويي نيستند و معلمان بايد خود فعالانه در توليد دانش بومي مورد نياز عمل نمايند. دانشي كه قابل كاربرد در موقعيتهاي نامعين آموزشي و تدريس توسط آنها مي‌باشد. بديهي است اين دسته از فعاليتهاي پژوهشي نيز اعتبار مربوط به خود را دارا مي‌باشند و نمي‌توان آنها را جايگزين بخش ديگري از تحقيقات نموده پيام اقدام‌پژوهي به پژوهشگران و كارورزان اين است كه آموزش و پرورش ماهيتي پيچيده و چند وجهي دارد كه نمي‌توان نيازهاي پژوهشي آن را صرفاً با تكيه بر چند روش ـ به‌ويژه سنتي ـ مرتفع نمود. بايد براي بهبود آموزش و تدريس از همه ظرفيتهاي پژوهشي از جمله پژوهش در عمل استفاده نمود

هدف روش تحقيق عملي:

هدف اساسي تحقيق عملي، شناسايي، بررسي، تبيين و حل مسأله و مشكل محيط كار و فعاليت‌ است (كلاس درس، مدرسه، ادارات آموزش و پرورش) و از نتايج آن براي حل مسائل خاص در موقعيت‌هاي معين استفاده مي‌شود و پژوهشگر پژوهش خود را شخصاً به مرحله اجرا درمي‌آورد.معلمان و كاركنان علاقه‌مند مي‌توانند با بهره‌گيري از اين رويكرد به پژوهش بپردازند و به تدوين گزارش مربوط اقدام نمايند.

باتوجه به اينکه لازم است تا تفاوت هاي اين روش باساير روش ها مشخص شود به جدول زير دقت فرماييد:

تفاوت هاي "تحقيق عملي" وپژوهش هاي مرسوم دانشگاهي

براي اجراي اين روش الگوهاي متفاوتي وجوددارد که براي نمونه فقط يک مورد از آن ذکر مي شود.

الگوي 8مرحله روش تحقيق عملي(مايکل باسي:1998)

شامل 3پرسش و8مرحله

پرسش اول:در حال حاضر در مدرسه ما چه مي گذرد؟

مرحله 1

تعريف پرسش ومساله،افراد مورد نظر،کجا وچه زماني؟

مرحله2

توصيف موقعيت آموزشي،کار مورد انتظار،زيربناي فکري عمل ما

مرحله3

جمع آوري داده هاي ارزياب،نظر مشارکت کنندگان در اين وضعيت

داده هايي که مي تواند در ارزيابي موثر باشد

مرحله4

بررسي ومرور داده ها،يافتن تناقض ميا آنچه دلخواه ماست وآنچه به نظر مي رسد اتفاق مي افتد

پرسش دوم:چه تغييراتي به وجود بياوريم؟

مرحله 5

ارايه تغيير واصلاحات پيشنهادي

پرسش سوم:وقتي تغيير به وجود مي آيد چه وضعيتي پيش خواهد آمد؟

مرحله6

نظارت برتغيير پيشنهادي،نظارت بر اعمال تغيير پيشنهادي

مرحله7

تحليل داده هاي ارزياب،شناخت تغييرات به وجود آمده در اثر تغيير پيشنهادي

مرحله8

مرور وبررسي تغيير،تصميم گيري براي بعد از اين،آياتغيير ارزش داشت وکافي است يا چرخه ديگري از پژوهش بايد صورت

گيرد،نتايج پژوهش رابايد با چه معياري سنجيد وبا چه کسي درميان گذاشت؟